Hoi iedereen,

Na de Kepler Track hebben we de Catlins bezocht: het kustgebied tussen Invercargill en Dunedin in het uiterste zuiden van het Zuidereiland. We hebben al veel indrukwekkende bergketens, adembenemende fjorden, woeste rotskusten, steile klippen en mysterieuze wouden bezocht, maar toch heb ik het meest genoten van de sfeervolle Catlins met z’n zachtglooiende heuvels. Alles is er zo lieflijk en vredevol, dat zelfs de stoerste macho zich er soft voelt worden. Het is een gebied waar de tijd lijkt stilt te staan, waar schapen en koeien vredig door elkaar grazen, waar gloeiwormen een overhangende rots s’ nachts omtoveren tot een mysterieuze sterrenhemel waarin je geen sterrenbeeld meer kan terugvinden, waar het riet zich laat meewiegen in een zacht briesje, waar groene heuvels en stranden met waadvogels het landschap bepalen en waar asfaltwegen en zandpaadjes zachtjes in elkaar overvloeien. De reigers zitten niet in het riet verscholen, maar lopen zorgenloos rond, want er dreigt toch nergens gevaar. De watervallen zijn er niet spectaculair, maar wel heel mooi en rustgevend. Op een gegeven moment waren we naar gefossiliseerde boomstammen van 160 miljoen jaar oud aan het kijken toen er plots een pinguin uit het water opdook en al waggelend op zoek ging naar een zoning plekje om z’n donzige vacht te laten drogen. Zelfs de vechtende zeeleeuwen zien er schattig uit, zolang je maar niet te dichtbij komt, want dan word je neergemaaid en ‘opgepeuzeld’ door een beest van een halve ton (in het slechtste geval, als het een volwassen mannetje is). Zo'n vaart zal het wel niet lopen, zou je denken... Wel, iemand vertelde ons dat die beesten op het strand sneller kunnen lopen dan een mens. Ik heb er toch moeite mee om dat te geloven, want ze zien er heel log en onhandig uit. Maar goed, we hebben het niet uitgeprobeerd en zijn op een veilige afstand gebleven. Het is in elk geval leuk om op een ongerept strand dieren tegen te komen die ik tot nogtoe alleen in de dierentuin heb gezien. En daarvoor hoef je geen geld te betalen of met een natuurgids op stap te gaan; je gaat gewoon naar een van de vele stranden en je ziet wel welke dieren je tegenkomt. Meestal weten de plaatselijke bewoners wel op welk uur je het best naar een bepaald strand kan gaan om pinguins, zeehonden of zeeleeuwen te zien. Soms moet je wel geduld uitoefenen of een eind wandelen of geluk hebben met het getij, maar tot hiertoe is elke zoektocht naar dieren al een succes geweest. Alleen de kiwivogel hebben we nog niet gezien, maar die is heel schuw en moeilijk te spotten. Eigenlijk kan je twee weken in de Catlins doorbrengen, maar wij zijn er maar twee dagen gebleven om vervolgens door te rijden naar Dunedin.

Deze stad is de negentiende eeuw door kolonisten uit Schotland gesticht. Het regent er veel, het is er relatief koud door de frisse zeebries uit het zuiden en in de buurt van de stad is er een strand met een wel heel aanlokkelijke naam: Sandfly Beach. Dus, slecht weer en kleine steekvliegen: misschien is dat de reden waarom die Schotten dit zo'n leuke plek vonden om een stad te stichten! Het gaf hen een hartverwarmend thuisgevoel. In Dunedin staan de oudste en mooiste gebouwen van het land. Nuja, bij dat 'oud' moet je je niet teveel voorstellen, want voor een Nieuw-Zeelander is een kerk uit de negentiende eeuw zoiets als een fossiel uit het jura-tijdperk (stokoud dus). Maar het is wel een mooie stad. Met doedelzakmuziek op de achtergrond hebben we ons tussen de tulpen op een grasperkje neergevleid om naar het prachtige Railway Station te kijken, een constructie van een Vlaamse architect. Waar je ook komt, het blijken altijd de Vlamingen te zijn die de beschaving hebben gebracht, zonder chauvinistisch te zijn :-) ! (Als historicus ken ik de kunst om objectief te blijven). Intussen is het heuglijke universele nieuws dat de slimste mens ter wereld van 2009 een Vlaming is ook tot Nieuw-Zeeland doorgedrongen. Alweer een Vlaming, voor de zoveelste keer op rij... De Nieuw-Zeelanders vinden dat zo fascinerend dat ze ons continu vragen of Aristoteles en Einstein ook Vlamingen waren. Eerlijkheidshalve antwoord ik dan dat beide geleerden ongetwijfeld Vlaamsche roots hadden, maar niet als dusdanig erkend werden. Dat laatste opent in elk geval perspectieven voor de rest van de wereld. Zelf ervaren we wel dat ons verblijf in het buitenland onze geest verruimt, zodat we met een iets genuanceerdere blik naar onze thuisstreek kunnen kijken :-) Maar goed, genoeg over Vlaanderen, we zitten tenslotte in Nieuw-Zeeland, in Dunedin. Gisteren hebben we de kathedraal van Dunedin bezocht. Heel mooi, alleen de toren ontbreekt. Een plaatselijke gids vertelde me dat dit met geldgebrek te maken had. Ook veel Europese kathedralen zijn niet helemaal afgeraakt omdat de reeele bouwkosten hoger bleken dan aanvankelijk geraamd. De situatie in Dunedin is wel bijzonder schrijnend omdat men juist de toren heeft moeten laten vallen (figuurlijk dan), het pronkstuk van elke kathedraal! Het is nog erger als je naar de puur religieuze betekenis van de (neo)gotische bouwkunst kijkt: men wilde die kerken zo hoog mogelijk maken om dichter bij God te kunnen komen. Gelukkig heeft dat in deze tijd niet zoveel te betekenen en gelukkig heeft de First Church in Dunedin wel een mooie toren. In feite vormt zo'n kathedraal een raakvlak tussen economie en religie, een zone waar God en geld elkaar voor de voeten lopen. Het is vreemd om een mooi kruisribgewelf te zien dat nauwelijks gewicht van enige betekenis moet dragen. (Hopelijk klopt mijn uitleg helemaal, anders moeten de architecten maar reageren...).

Veel groetjes uit Nieuw-Zeeland,

Pieter

Een video (als het lukt)

Een bedenking

Hoi iedereen,

Even een woordje uitleg over de foto met de dode possum die we enkele verslagen terug op de blog hebben geplaatst...

In Nieuw-Zeeland zijn er veel vogels die niet kunnen vliegen (zoals de kiwi) omdat ze vroeger geen natuurlijke vijanden hadden en ze dus niet hoefden weg te vliegen. Vleugels waren met andere woorden overbodig. De ontdekkingsreizigers en kolonisten hebben echter allerlei vijandige dieren met zich meegebracht, zoals ratten, possums, katten, enzovoort. Sommige dieren werden bewust ingevoerd, andere zijn stiekem meegereisd als verstekelingen. Hoe dan ook, de kiwi's zijn nu een vogel voor de kat als ze door een roofdier worden achternagezeten. De overheid vreest dat de natuur veel tijd nodig zal hebben om zich aan de nieuwe situatie aan te passen; de kiwi's kunnen nu eenmaal geen miljoen jaar op hun vleugels wachten! Daarom heeft het Departement van Natuurbehoud (DOC) besloten om in te grijpen en de jacht op possums, ratten en ander ongedierte te openen. In de natuurparken worden overal rattenvallen opgesteld en in sommige centra van het DOC worden zelfs possumhuiden voor een zacht prijsje verkocht. Veel Nieuw-Zeelanders werken aan dit project mee door possums proberen aan te rijden als die ' s nachts de weg oversteken. Als possums door de koplampen van een auto verblind worden, blijven ze (soms) stokstijf staan en dan is het alleen nog maar een kwestie van goed te mikken. Sommige wegen in Nieuw-Zeeland liggen echt bezaaid met dode possums. Wat ik zo fascinerend aan dit hele verhaal vind, is dat de overheid duidelijk partij voor de kiwivogel heeft gekozen en zijn natuurlijke vijanden de oorlog heeft verklaard. Waarom eigenlijk? Waarom mag de fauna en flora van een land niet evolueren? Waarom mag de possum niet op zijn prooi jagen? Waarom worden uitheemse bomen uit een bos weggekapt? Waarom is de Amerikaanse eik niet welkom in de Vlaamse bossen (puur fictief voorbeeld)? Een van Pieters in mij is naar Nieuw-Zeeland getrokken om aan zulke vraagtekens te ontsnappen, maar ook hier word ik telkens met dezelfde problematiek gecontronteerd. Het gediscussieer rond de Maori-landclaims kan tot de bovenstaande vraagtekens herleid worden, al is de keuze tussen 'possums' en 'kiwivogels' voor de overheid een iets eenvoudigere zaak dan de keuze tussen de 'Maori-landclaims' en de 'eisen van de andere bevokingsgroepen in Nieuw-Zeeland'. Maar de kern van de zaak blijft hetzelfde: in hoeverre houdt men rekening met de geschiedenis van het land en in hoeverre laat men de dingen op een natuurlijke (hedendaagse) manier evolueren zonder al te veel in te grijpen.

De thematiek is universeel; waar ontstaan waarden en hoe worden keuzes gemaakt? De eerste impressionistische schilderijen werden door het grote publiek en door de toenmalige academici als schandalig en waardenloos bestempeld. Nu zijn deze werken miljoenen waard en prijken ze in goed beveiligde musea. Een touw met drie knopen erin is een kunstwerk als het in een museum ligt, maar wordt door de vuilkar opgehaald als het op de stoep ligt. Als ik in een museum met hedendaagse kunst een brandblusapparaat zie hangen, vraag ik me altijd af het nu een waardenvol kunstwerk is, of gewoon iets dat er hangt om eventuele branden te blussen. Voor de ene is Fidel Castro een held die van Cuba een goed functionerend land heeft gemaakt; gratis onderwijs voor iedereen en een indrukwekkend aantal dokters per duizend inwoners. Voor de andere daarentegen is hij een gewetenloze dictator, die elke vorm van democratie in Cuba onmogelijk heeft gemaakt. Sommigen bekijken de mens alleen als een biologisch wezen met dierlijke behoeften en zeggen dat de mens van nature niet gemaakt is om een monogaam bestaan te leiden (of 'lijden'). Anderen zeggen dat de mens zich juist van de dieren onderscheidt door zijn culturele waarden en beschouwen de mens in de eerste plaats dan ook als een cultuurwezen. Nog anderen gaan op zoek naar de gulden middenweg. Als de rijkste man ter wereld 1 procent van zijn fortuin aan de Derde Wereld zou schenken, zouden sommigen hem daarvoor prijzen en anderen hem een gierigaard vinden omdat hij 99 procent voor zichzelf houdt... Als je als Belg soep uitdeelt aan straatkinderen in Rio de Janeiro, zijn er mensen die je steunen en zijn er anderen die vinden dat je eerst maar de daklozen in Brussel moet helpen alvorens met je nobele ziel naar een exotisch land te trekken. En hoe zit het dan met de dierenarts? Iemand die de kennis en de handigheid heeft om vissen, katten, koeien en apen te opereren, kan zeker mensenlevens in Afrika redden. Zijn dierenartsen dan schurken die het leven van een tortelduif hoger inschatten dan een mensenleven? Of niet (mijn mening)? Sommigen vinden het schandalig dat de VSA twee atoombommen op Japanse steden heeft geworpen, want zo zijn er duizenden onschuldige burgers op een gruwelijke manier omgekomen. Anderen vinden daarentegen dat Amerika goed heeft gehandeld om Japan op die manier snel op de knieen te dwingen, want zo kon een invasie van het land met grondtroepen vermeden worden (die meer mensenlevens geeist zou hebben): 'het doel heiligt de middelen'. Er zijn mensen die vinden dat het doden van een soldaat een gerechtvaardige oorlogsdaad is, terwijl het doden van een burger een oorlogsmisdaad is. Maar wat als je als burger wordt verplicht om in het leger te dienen? Wat is de betekenis van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens als voor sommige mensen (of culturen) een document met een handtekening niets meer is dan een stuk papier met wat inkt erop? De VN en de UVRM zijn 'westerse' creaties, ook al zijn alle landen ter wereld lid en hebben alle leiders hun handtekening geplaatst. Culturen komen en culturen gaan, sommigen overheersen en anderen ondergaan... Waarden worden overgedragen, bestreden en nagestreefd. Regels worden op papier gezet, overtreden, aangepast, opgeheven, enzovoort. Iemand kan voor de ene persoon een held zijn en voor de andere een terrorist.

Einstein heeft ooit gezegd dat hij alleen Gods gedachten wil kennen, de rest is irrelevant... Ik kan verkeerd zijn, maar volgens mij wou hij met dat citaat niet aantonen dat hij diepgelovig was. Hij besefte gewoon dat menselijke waarden en ideologieen (en natuurwetten?) relatief zijn, over relativiteit gesproken! Erasmus had ongetwijfeld soortgelijke gedachten, waardoor hij voor mij de Einstein van de Letteren is. Hij heeft in zijn Lof der Zotheid, tussen de regels door, eens een oproep gedaan om zo objectief mogelijk naar de wereld te kijken vanuit een punt op de maan. Ik heb het vanuit Nieuw-Zeeland geprobeerd, en ik ben er even zot van geworden als de Moria zelf. Hoe kan men in de chaos die de hedendaagse wereld rijk is nu eigen standpunten innemen, die niet door de 'opvoeding' of 'omgeving' ingelepeld zijn. Waar worden onafhankelijke standpunten en uitspraken over goed en slecht geboren? Sommigen noemen dit het probleem van het postmodernisme, een 'westerse' ziekte die veel slachtoffers eist. Ik neem dat woord niet graag in de mond; termen en definities worden maar al te vaak geherdefinieerd en anders of foutief begrepen.

Maar goed, alles smeekt om een oplossing. In een van de bananenrepublieken in het verre zuidwesten wordt de reguliere koning neergeschoten en neemt het leger de macht over. De bevolking staat achter de militaire junta omdat ze hoopt dat er nu eindelijk beterschap zal komen. Wat doe je dan als internationale gemeenschap, vanuit de achtergrondkennis dat dictaturen als paddestoelen uit de grond rijzen op plaatsen waar de economie zeer ongunstig is en de bevolking moet knokken om te overleven? Aanvaard je het nieuwe bestuur, nodig je de nieuwe leider(s) uit op een vergadering van de VN en probeer je op die manier een zekere vorm van controle uit te oefenen op de situatie? Stuur je er Amerikaanse paratroepen op af en probeer je de westersgezinde broer van de vermoorde koning aan de macht te helpen? Of maak je er een door de VN beheerd gebied van waarin blauwhelmen als kanonnenvlees paraderen? De wereld smeekt om oplossingen. Als de Nieuw-Zeelandse overheid zich eeuwenlang zou terugtrekken om over het possum-probleem na te denken, dan zijn de kiwi's ten dode opgeschreven. Grijpt de overheid in, dan staan de possums er slecht voor. Er moet nu eenmaal gehandeld worden, keuzes moeten gemaakt worden, een oordeel over goed en slecht moet geveld worden, standpunten moeten ingenomen worden, maar zoals Einstein en Erasmus ons probeerden duidelijk te maken is elk menselijk handelen en denken relatief, dus zit de wereld met een serieus probleem. Dit probleem is zo oud als de straat en heeft zelfs een aantal Griekse wijsgeren beziggehouden ("wat is het beste politieke systeem?", ...), maar de impact ervan zal in de 21ste eeuw des te harder gevoeld worden, denk ik. Wat is in deze eeuw de betekenis van Sarkozy's oproep om de crisis in de Gazastrook op diplomatische wijze op te lossen? Veelbetekenend, weinigbetekenend, ...? Ik hoop maar dat onze politieke systemen en onze waarden niet uitgeput zijn na eeuwenlang uitproberen, want we staan voor een aantal serieuze uitdagingen, vooral op klimatologisch en economisch vlak. Misschien vinden we nog iets nieuws, iets anders dan liberalisme, communisme, religie, enzovoort als leiddraad voor onze samenleving, of misschien is er iemand die objectief kan zeggen welk van die reeds uitgeteste systemen nu het beste is. Fingers crossed. In feite zouden we de ganse wereld even op 'pauze' moeten kunnen zetten en een tijdje in conclaaf gaan om alles te overdenken, maar het risico zou dan zijn dat er dan nooit meer op 'play' gedrukt zal worden. Men zou voor minder liever een hersenloos stofdeeltje op Mars zijn dan een mens op Aarde. Maar goed, tot zover mijn verslag over de kiwi's en de possums in Nieuw-Zeeland. Sorry dat ik een beetje van het onderwerp ben afgeweken. Volgende keer iets anders.

Groetjes, Pieter

De Catlins en Dunedin (tekst volgt later)

The Catlins

Een strand ergens in de Catlins (Regio tussen Invercargill en Dunedin)

Nog enkele andere foto's van de Catlins

Dunedin deel 1

Foto's van de Kepler Track (tekst hieronder)

De taboule :)


Dag 1 van de Kepler track

Dag 2 van de Kepler Track

Dag 3 van de Kepler Track

Dag 4 van de Kepler Track

Even hiervoor stond een bord dat er vogels vlabij het pad hun nest hadden. Ze konden laag overvliegen en als bescherming moesten we ofwel een hoed dragen ofwel een stok boven ons hoofd houden. Ik heb in ieder geval geen vogelkak op mijn hoofd gekregen. Kweet niet of het aan de stok lag of aan mijn haar dat al 4 dagen niet gewassen was... ;)